AC şarjda elektrik istasyondan araca alternatif akım olarak gelir; bataryaya girmeden önce araçtaki yerleşik şarj cihazında dönüştürülür. Bu nedenle hız, istasyonun yanı sıra aracın AC donanımına da bağlıdır.
Günlük kullanımda
Evde ve işte AC çoğu zaman uzun park süresine uygundur. Tek faz/üç faz bağlantıyı, kabloyu ve aracın kabul ettiği en yüksek AC gücünü birlikte kontrol edin.
OBC, şebekeden gelen AC elektriği bataryanın kullanabileceği doğru akıma dönüştüren ve şarj sürecini denetleyen araç donanımıdır. DC hızlı şarjda bu dönüşüm istasyonda yapıldığı için OBC’nin AC güç sınırı belirleyici olmaz.
Günlük kullanımda
AC istasyon gücünü araç kataloğundaki AC kabul gücüyle karşılaştırın. Örneğin daha güçlü bir istasyon, OBC sınırını aşan bir AC hızına tek başına çıkaramaz.
EVCC, araç içinde yer alan ve şarj sırasında elektrikli araç ile şarj ekipmanı arasındaki iletişim sürecini yöneten kontrol birimidir. Ortak iletişim protokolleri uyumluluk ve ek şarj işlevleri için önemlidir.
Günlük kullanımda
Soket biçiminin eşleşmesi tek başına bütün iletişim özelliklerinin çalışacağını garanti etmez. Araç ve istasyon desteğini birlikte doğrulayın.
V2L, aracın bataryasındaki enerjiyi harici elektrikli cihazları veya başka bir yükü beslemek için kullanmayı ifade eder. Sunulan çıkış gücü ve bağlantı biçimi araç modeline bağlıdır.
Günlük kullanımda
Desteklenen toplam güç, priz tipi ve kullanım sınırları için aracın kılavuzuna bakın; V2L çıkışını şebekeye enerji verme özelliğiyle karıştırmayın.
V2H, uyumlu çift yönlü sistem üzerinden elektrikli araç bataryasından bir konuta enerji aktarılmasıdır. Yedekleme kapsamı, elektrik panosu ve kurulum tasarımına göre belirlenir.
Günlük kullanımda
Kesinti sırasında otomatik devreye girme veya evdeki tüm cihazları çalıştırma her sistemde garanti değildir; kurulum ve araç özelliklerini kontrol edin.
V2X, çift yönlü enerji aktarımında araç bataryasından ev, bina, elektrik şebekesi veya başka yüklere enerji verilmesini kapsayan üst terimdir. Kullanılabilir işlev araç ve kurulum desteğine bağlıdır.
Günlük kullanımda
V2X için aracın yanında çift yönlü uyumlu şarj donanımı ve uygun elektrik tesisatı gerekir; bölgesel bağlantı kuralları da geçerli olabilir.
V2G, uygun çift yönlü şarj sistemiyle elektrikli araç bataryasındaki enerjinin elektrik şebekesine geri aktarılmasıdır. Uygulama, şebeke işletimi ve enerji programlarıyla birlikte çalışır.
Günlük kullanımda
V2G her araçta veya her ülkede etkin değildir. Araç, şarj ünitesi, şebeke bağlantısı ve katılım programı desteğini doğrulayın.
Batarya çevrim ömrü, tekrarlanan şarj ve deşarj kullanımı boyunca kapasite ve performansın nasıl değiştiğini anlatır. Tek bir çevrim sayısı bataryanın kullanım koşullarından bağımsız kalan ömrünü belirlemez.
Günlük kullanımda
Çevrim ömrünü garanti süresiyle karıştırmayın. Garanti kapsamı, süre ve kilometre sınırını ilgili araç pazarı için üretici belgesinden kontrol edin.
Batarya sağlık durumu (SoH), bataryanın başlangıçtaki veya referans durumuna kıyasla kalan kullanılabilir enerji ve performansını anlatan göstergedir. Hesaplama yöntemi üreticiye göre değişebilir.
Günlük kullanımda
İkinci el araçta SoH yüzdesini tek başına kesin kapasite ölçümü saymayın; üreticinin tanımı ve servis değerlendirmesiyle birlikte yorumlayın.
Batarya termal yönetimi, batarya paketinin çalışma sıcaklığını kontrol etmeye yönelik soğutma, ısıtma ve izleme yöntemlerini kapsar. Sıcaklık; kapasiteyi, şarj davranışını ve batarya ömrünü etkileyebilir.
Günlük kullanımda
Sistem tasarımı ve bakım gereksinimi araca göre değişir. Soğutma sıvısı uyarılarını ve bakım aralıklarını üretici kılavuzundan izleyin.
Batarya yönetim sistemi (BMS), batarya paketi ve modüllerinin gerilim, sıcaklık ve şarj durumunu izler; sistemin güvenli çalışma sınırlarında kalmasına yardımcı olur.
Günlük kullanımda
BMS’nin izlediği değerler, sınırlar ve sürücüye gösterilen bilgiler araç modeline göre değişebilir. Arıza uyarısında kullanım kılavuzunu izleyin.
Brüt kapasite, batarya paketindeki hücrelerin toplam enerji miktarını anlatır. Bunun tamamı sürüşte kullanılmayabilir; araç yazılımı bataryanın çalışma aralığını korumak için tampon bırakabilir.
Günlük kullanımda
Bir modelin brüt kWh değerini başka modelin net değeriyle doğrudan kıyaslamayın. Üretici net/brüt ayrımını açıklamıyorsa kapasite türünü belirsiz olarak işaretleyin.
CCS1, Type 1 AC bağlantısına iki DC kontağı ekleyen birleşik şarj sistemidir. Kuzey Amerika’da yaygındır; Avrupa’daki CCS2 ile aynı fiş biçimi değildir.
Günlük kullanımda
Bir aracın başka pazardaki benzer versiyonu aynı girişe sahip olmayabilir. Araç üzerindeki soketi ve ilgili model yılına ait üretici belgesini esas alın.
CCS2, Type 2 AC bölümünü iki büyük DC kontağıyla birleştiren Avrupa tipi araç girişidir. Araç, uygun kablo ve istasyonla bu giriş üzerinden hem AC hem DC şarj olabilir.
Günlük kullanımda
Type 2 kablosu AC içindir; CCS2 DC şarjda Combo 2 fiş ve ek DC kontakları kullanılır. Araç ve istasyonun desteklediği güç/iletişim özelliklerini ayrıca kontrol edin.
CHAdeMO, CCS’den ayrı bir DC şarj standardıdır. Bazı Japonya pazarı araçlarda bu giriş bulunur; araç ve istasyonun haberleşmesi uyumlu olmalıdır.
Günlük kullanımda
Bir noktada “DC” yazması CHAdeMO bulunduğunu göstermez. Haritada soket türünü kontrol edin ve özellikle ithal araçlarda aracın ülke sürümünü doğrulayın.
DC istasyonda akım, aracın batarya sistemine uygun biçimde dış ünitede hazırlanır ve bataryaya iletilir. Araç ile istasyon, bağlantı boyunca güç ve güvenlik sınırlarını haberleşerek belirler.
Günlük kullanımda
İstasyondaki en yüksek kW değeri her oturumda görülmez. Batarya sıcaklığı, doluluk oranı, araç limiti ve istasyon paylaşımı gerçek hızı değiştirir.
Enerji tüketimi, aracın belirli bir mesafeyi kat etmek için ne kadar enerji kullandığını gösterir. kWh/100 km ve Wh/km aynı değeri farklı ölçeklerde ifade edebilir.
Günlük kullanımda
15 kWh/100 km ile 150 Wh/km eşdeğerdir. Yol bilgisayarı değeri ile şarjdan ölçülen enerji, şarj kayıpları nedeniyle farklı çıkabilir.
Gerçek menzil, aracın belirli bir yolculukta şarjlar arasında kat ettiği mesafedir. Hava sıcaklığı, hız, lastikler, yük, yol eğimi ve kabin iklimlendirmesi enerji tüketimini değiştirir.
Günlük kullanımda
Tek bir sürüş sonucunu tüm araçlar için sabit değer saymayın. Kendi güzergâhınızda farklı mevsim ve hızlardaki tüketimi izleyip şarj molasına pay bırakın.
ISO 15118, elektrikli araç ile şarj ekipmanı arasındaki dijital iletişimi tanımlayan standart ailesidir. Uygulanan sürüm ve sistem desteğine göre akıllı şarj ve otomatik kimlik doğrulama gibi özellikleri sağlayabilir.
Günlük kullanımda
ISO 15118 desteği, her araç ve istasyonda tüm özelliklerin etkin olduğu anlamına gelmez. Model, yazılım, sertifika ve operatör desteğini kontrol edin.
Kilovat, enerjinin aktarılma hızını anlatan güç birimidir. Şarj ekranında anlık kW görmek, o anda bataryaya ne hızla enerji aktarıldığını gösterir; bataryanın toplam kapasitesini göstermez.
Günlük kullanımda
Basit örnek: 10 kW güç bir saat boyunca sabit kalırsa yaklaşık 10 kWh enerji aktarılır. Gerçek oturumda güç sabit kalmayabilir ve şarj kayıpları oluşur.
Kilovatsaat, kullanılan veya depolanan enerji miktarını ölçer. Batarya kapasitesi ve şarj oturumunda alınan enerji genellikle kWh ile ifade edilir.
Günlük kullanımda
kW ile kWh’yi ayırın: biri aktarım hızı, diğeri enerji miktarıdır. İstasyondan alınan enerjiyle bataryada depolanan enerji, dönüşüm kayıpları nedeniyle aynı olmayabilir.
Lityum iyon, yeniden şarj edilebilen batarya kimyalarının genel adıdır. Şarj ve kullanım sırasında lityum iyonları elektrotlar arasında hareket eder; paket yönetimi sıcaklık ve elektrik sınırlarını gözetir.
Günlük kullanımda
“Lityum iyon” tek bir kimyayı tanımlamaz. NMC ve LFP gibi farklı hücre türleri olabilir; bakım veya şarj önerisini aracın kendi kılavuzundan alın.
NACS adıyla bilinen bağlantı biçimi SAE J3400 standardıyla tanımlanır. Kuzey Amerika’da AC ve DC şarj için aynı fiziksel araç girişini kullanan bir sistemdir.
Günlük kullanımda
Üretici logosundan bağlantı tipini çıkarmayın. Pazar, model yılı ve adaptör onayı değişebilir; aracın kullanım kılavuzundaki bağlantı bilgisini doğrulayın.
Net kapasite, üreticinin sürüş için kullanıma açtığı batarya enerjisini ifade eder. Hücre paketinin toplam enerjisinin bir bölümü güvenlik ve ömür yönetimi için sürücüye kapalı tutulabilir.
Günlük kullanımda
Menzil veya tüketim hesabında net kapasiteyi kullanın. Kaynak yalnızca brüt değeri veriyorsa bunu net kapasite gibi değerlendirmeyin.
Araç yavaşlarken elektrik motoru jeneratör gibi çalışabilir ve hareket enerjisinin bir bölümünü elektrik olarak bataryaya geri gönderebilir. Geri kazanım miktarı sistem sınırları ve o anki koşullara bağlıdır.
Günlük kullanımda
Bu özellik enerjinin tamamını geri kazandırmaz ve normal fren sisteminin yerini tutmaz. Batarya dolu veya soğuk olduğunda geri kazanım sınırlanabilir.
SoC, bataryadaki mevcut enerji seviyesinin yüzdeyle gösterimidir. Araçlar bu yüzdelik değeri bataryanın kullanılabilir çalışma aralığına göre hesaplayabilir; hücrelerin fiziksel doluluk oranıyla bire bir aynı olmak zorunda değildir.
Günlük kullanımda
%50 SoC, her koşulda kalan yolun yarısı anlamına gelmez. Hız, hava, yol eğimi ve tüketim menzili değiştirir; yolculukta kilometre tahminini de izleyin.
PHEV, şebekeden şarj edilebilen batarya ve elektrik motorunun yanında içten yanmalı motor da taşır. Bataryası azaldığında araç, tasarımına göre yakıtlı sürüşe geçebilir veya iki güç kaynağını birlikte kullanabilir.
Günlük kullanımda
Elektrikli menzil, yakıt deposu dâhil toplam menzilden farklıdır. Elektrik tüketimini azaltmanın yolu aracı düzenli şarj etmektir; batarya boşken kullanım yakıt tüketimini ortadan kaldırmaz.
Şarj eğrisi, oturum boyunca bataryaya aktarılan gücün doluluk oranına göre nasıl değiştiğini gösterir. Batarya yönetimi, sıcaklık ve istasyon koşulları bu profili etkiler.
Günlük kullanımda
Yol molası planlarken yalnızca tepe kW değerini değil, örneğin %10’dan %80’e kadar gereken süreyi ve aracın ön koşullandırma yönergesini inceleyin.
Şarj portu, aynı anda bir aracı bağlayıp şarj edebilen bağlantı noktasıdır. İstasyon konumu ise aynı adresteki bir veya daha fazla şarj portunu kapsayan tesistir.
Günlük kullanımda
Haritadaki istasyon sayısı ile kullanılabilir port sayısı aynı olmayabilir. Yolculuk öncesinde port, soket ve güncel kullanılabilirlik bilgisini kontrol edin.
BEV, tekerleklere elektrik motoruyla güç veren ve enerjisini harici kaynaktan şarj edilen bataryada saklayan araçtır. Bu sınıfta sürüş için yakıt deposuna dayanan içten yanmalı motor bulunmaz.
Günlük kullanımda
Yol planında yalnızca katalog menziline değil, güzergâhtaki şarj seçeneklerine ve beklenen tüketim koşullarına da bakın.
Taşınabilir şarj kablosu veya cordset, aracı uygun bir elektrik prizinden AC ile şarj etmeye yarayan taşınabilir ekipmandır. Desteklenen akım ve şarj hızı araç, kablo ve elektrik tesisatına bağlıdır.
Günlük kullanımda
Kullanım kılavuzunda belirtilmeyen uzatma kablolarını veya uygun olmayan prizleri kullanmayın. Isınma, hasar ve elektrik güvenliği uyarılarını dikkate alın.
Type 1, özellikle Kuzey Amerika araçlarında karşılaşılan AC bağlantı biçimidir ve çoğunlukla tek fazlı kullanım içindir. Type 2 ile fiş geometrisi aynı değildir.
Günlük kullanımda
İthal aracın model yılı ve pazarı önemlidir. Adaptörün fiziksel olarak oturması, faz, akım, iletişim veya istasyon uyumluluğunu kendiliğinden garanti etmez.
Type 2, Avrupa’da AC şarj için kullanılan fiş ve araç girişi biçimidir. Bağlantı tek fazlı veya üç fazlı AC’yi destekleyebilir; kullanılacak güç araç ve tesisat sınırlarına göre belirlenir.
Günlük kullanımda
Type 2 giriş, tek başına DC şarj desteği göstermez. DC için araçta CCS2 girişi veya üreticinin belirttiği başka bir bağlantı bulunmalıdır.
Worldwide Harmonised Light Vehicles Test Procedure
WLTP, araçların enerji tüketimi ve menzilini laboratuvar koşullarında karşılaştırmak için kullanılan standartlaştırılmış test prosedürüdür. Sonuç, tanımlı test çevrimini yansıtır; tek bir sürücünün her yolculukta elde edeceği mesafe değildir.
Günlük kullanımda
Aynı ölçüm standardındaki değerleri karşılaştırın ve şehir içi/karma çevrim ayrımına dikkat edin. Otoyol hızı, sıcaklık ve yük gerçek menzili değiştirebilir.